عاقل و معقول، اتحاد يا افتراق؟

سعيد كشاورزي

انگشت شمارند آناني كه ابن رشد را در ايران خوانده‌اند و به او انديشيده‌اند. «درخشش ابن رشد در حكمت مشاء» آن‌هم به قلم يكي از دلسوزترين دست‌اندركاران مسائل فلسفي ايران دوره اسلامي- دكتر غلامحسين ابراهيمي ديناني- يك رويداد عادي در حوزه‌ي كتاب و فلسفه نبود. خيلي‌ها كه تشنه‌ي درك و فهم ابن رشد در ايران‌اند، خبر انتشار اين كتاب برايشان بسيار‌بسيار مهم بود. خواننده‌ي ايراني كه پارسي گرداني رساله‌هاي 50-40 صفحه‌اي سهروردي را هم آرزومند بوده و هست ناگهان خود را رويارو با كتابي مي‌بيند درباره ابن رشد به قلم يكي از فاضلترين استادان فلسفه دوره اسلامي دانشگاه تهران...

لینک مستقیم به مطلب

شماره‌هاي پياپي چهل‌و‌هفت و چهل‌وهشت هفته‌نامه فرهنگي، ادبي، اجتماعي «رودكي»، با پرونده‌ها و مطالبي درباره هيچكاك، دن چاون و هرتا مولر، اول آبان‌ماه منتشر شد.

اين شماره مجله رودكي كه با شكل و شمايلي متفاوت  و با طرحي از حسين صافي از چهره هيچكاك بر روي گيشه‌ها قرار گرفته است، پرونده اصلي خود را با عنوان «هيچكاك؛ سمفوني وحشت»، به آلفرد هيچكاك اختصاص داده است كه در آن به مرور شش دهه فيلم‌سازي آلفرد هيچكاك و نيز فيلم سرگيجه وي پرداخته شده است.

لینک مستقیم به مطلب

بلیط کنسرتی را دست دارید که قرار است در آن یکی از بزرگ‌ترین نوازندگان پیانو به اجرای قطعاتی برگزیده بپردازد. افتخار حضور در چنین برنامه‌ای، تجربه‌ای بی‌نظیر برایتان به حساب می‌آید. روز موعود فرا می‌رسد و شما خودتان را به محل برگزاری کنسرت می‌رسانید. کاملاً خود را آماده کرده‌اید تا اجرایی بی‌نظیر را بشنوید. حالا دیگر صندلی‌تان را پیدا کرده‌اید و در جای‌تان نشسته‌اید. همه حاضران چون شما مشتاقانه منتظرند. عاقبت پیانیست محترم می‌آید و با وقار همیشگی‌اش پشت پیانو می‌نشیند. سکوت حکم‌فرما شده است. حاضران همگی سکوت کرده‌اند، سکوت محض. 4 دقیقه و 33 ثانیه می‌گذرد. پیانیست محترم بلند می‌شود، راهش را می‌کشد و می‌رود بی‌آن‌که به انتظار شما پاسخی در خور داده باشد، بی‌آن‌که چیزی نواخته باشد.

لینک مستقیم به مطلب

عصر رنسانس را فصل نوزایی فرهنگی و تاریخی اروپاییان قلمداد می‌کنند. در این دوران است که مقدمات ورود به دوران مدرن فراهم می شود اما نه با گسست کامل از آن چه پیش از این وجود داشته است. هر چند هر چه می‌گذرد تغییراتی بنیادین‌تر در وجوه گوناگون زندگی مردمان این عصر حاصل و بروز و ظهور این تغییرات پیش از هر چیز در هنر و ادبیات آشکار می‌شود. کتاب «هنر رنسانس» به چنین زمانه‌ای نظر دارد، هرچند نویسنده آن جرالدین ا. جانسون تمرکزش را تنها بر هنر این دوران و به ویژه هنرهای تجسمی گذاشته است.

لینک مستقیم به مطلب

«جنبش پدیدارشناسی» اثر هربرت اسپیگلبرگ به تاریخچه جنبش پدیدارشناسی در دو سنت آلمانی و فرانسوی آن با رویکرد تاریخی مي‌پردازد.

مسعود علیا درباره آخرین کتابی که ‌اکنون در دست ترجمه دارد، گفت: این کتاب «جنبش پدیدارشناسی» هربرت اسپیگلبرگ است که در دو جلد و با 800 صفحه متن انگلیسی، در نوع خودش کم‌نظیر است. این کتاب تاریخچه جنبش پدیدارشناسی را در دو مرحله آلمانی و فرانسوی آن با رویکرد تاریخی طرح می‌کند و آراي مهم‌ترین شخصیت‌های تأثیرگزار و نمایندگان این جنبش را متناسب با اهمیت‌شان طرح و در مواردی هم نقد و بررسی می‌کند.

لینک مستقیم به مطلب

کتاب «نامه‌های ایرانی» مونتسکیو در واقع اولین کتاب تطبیقی برای ماست و بعد از وی ما می‌توانیم به کسانی چون گوته و ویکتور هوگو اشاره کنیم.

نشست نقد و بررسی کتاب «نامه‌های ایرانی» نوشته مونتسکیو و ترجمه محمد مجلسی در روز سه‌شنبه، 5 آبان 1388 در سالن اجتماعات معاونت فرهنگی شهر کتاب برگزار شد.

لینک مستقیم به مطلب

امير نصري درباره دو كتاب تازه‌اي كه به‌زودي از وي روانه بازار نشر مي‌شوند، گفت: كتاب نخست با عنوان «حكمت شمايل‌هاي مسيحي» از سوي نشر چشمه منتشر شده است و به زودي توزيع خواهد شد.

لینک مستقیم به مطلب

درباره‌ی کتاب «ایمان چیست؟؛ جستارهایی در فلسفه دین» اثر آنتونی کنی

گاهی درس‌گفتارها می‌توانند تنها به مجالس خاطره‌گویی و تکرار مکررات تبدیل شوند و گاه نتیجه بیشتر از این‌هاست. بستگی دارد درس‌گفتار در کجا ارائه شود، چه کسی آن را ارائه کند و مستمعان چه کسانی باشند. تا آن‌جا که گاه یک درس‌گفتار می‌تواند بیش از هر کتاب و مقاله‌ای مفید فایده باشد و حضور در آن افتخاری برای مستمع و حتی صاحب‌سخن به شمار آید. کتاب «ایمان چیست؟» بر آمده از دل چنین درس‌گفتارهایی است...

لینک مستقیم به مطلب

علی اصغر محمدخانی در آغاز این نشست که در روز سه‌شنبه، 21 مهر 1388 در سالن اجتماعات معاونت فرهنگی شهر کتاب برگزار شد گفت: معمولاً برخی از آثار بسیاری از شاعران و نویسندگانی که آثار متعددی دارند کمتر مورد توجه قرار می‌گیرند. آثار منثور مولانا نظیر فیه ما فیه، مجالس و مکتوبات از این جمله‌اند. مجالس مربوط به دوره جوانی مولانا و زمانی است که هنوز وی با شمس دیدار نکرده است و مکتوبات هم شامل نامه‌های مولاناست. اما فیه ما فیه شاید مهم‌ترین اثر مولوی باشد از این نظر که به سال‌های پایانی عمر مولانا مربوط است و شامل شرح مجالس روزانه مولاناست.

لینک مستقیم به مطلب

مسعود عليا علاوه بر کتاب «فرهنگ توصيفي فلسفه اخلاق» در كتاب «كشف ديگري همراه با لويناس» به موضوع مورد علاقه‌اش_ اخلاق در لويناس _پرداخته است.

مسعود عليا درباره آخرين كتاب‌هايي كه از وي در دست انتشار است، بيان داشت: دو كتاب در دست انتشار دارم كه يكي از آن‌ها تك‌نگاري‌ است درباره اخلاق لويناس با عنوان «كشف ديگري همراه با لويناس» كه نشر ني آن را منتشر خواهد كرد.

لینک مستقیم به مطلب

مطالعات اجتماعی علم و دانشگاه‌پژوهی، موضوعات مربوط به مدیریت و برنامه‌ریزی آموزشی، تحقیقات فرهنگی و مطالعات دین از جمله موضوعاتي‌اند که مقصود فراستخواه، نويسنده و پژوهشگر حوزه آموزش عالي در ايران، به آن‌ها مي‌پردازد.

فراستخواه درباره آخرین کتاب‌هایی که در دست تاليف دارد، گفت: آن‌چه اکنون به عنوان سیاه‌مشق‌هایی با «صورت کتاب»_و نمی‌دانم تا چه اندازه در «سیرت کتاب»_ دارم روی آنها کار می‌کنم چند حوزه متفاوت را دربر می‌گیرد.

لینک مستقیم به مطلب

انتشارات هرمس ترجمه‌ای تازه از رمان «بيگانه» آلبر كامو را به قلم محمدرضا پارسايار منتشر كرده است. این هفتمین ترجمه این اثر در ایران است.

اين رمان روايتي است از زندگي قهرمانش، مورسو كه ساکن الجزاير است؛ قهرماني كه چندان هم ويژگي‌هاي يك قهرمان را ندارد. آدمي معمولي مثل همه‌ آدم‌هاي دور و برش كه كارمندي وظيفه‌شناس است، با آدم‌ها خوب رفتار مي‌كند و آزارش به كسي نمي‌رسد. همين آدم اما در ميانه همين معمولي بودن يك عرب را مي‌كشد؛ مردي را كه حسابي هم با هم نداشته‌اند.

لینک مستقیم به مطلب

گزارشی از نشست نقد و بررسی کتاب «اخلاق حرفه‌ای» در خبرگزاری مهر

شرکت کنندگان در نشست نقد و بررسی کتاب "اخلاق حرفه‌ای در تمدن ایران و اسلام" که در خبرگزاری مهر برگزار شد با اشاره به اینکه از نظر تاریخی فلسفه اخلاق زاییده اخلاق است و قدمای ما بیشتر در حوزه فرا اخلاق کار کرده و به حوزه اخلاق هنجاری کمتر پرداخته‌اند تأکید کردند که روشن شدن موضع ما در برابر اخلاق هنجاری عاملی برای تبیین جایگاه اخلاق حرفه‌ای است.

لینک مستقیم به مطلب

درباره کتاب «اندیشیدن، فرهنگ کوچک سنجشگرانه‌اندیشی»

زندگی نسنجیده، ارزش زیستن ندارد.

«سقراط»

جهان چگونه برای ما جهان می‌شود؟ و ما چگونه با جهانی که در آن سر می‌کنیم نسبتی برقرار می‌کنیم؟ با آدم‌های دیگر چه طور؟ سخن گفتن درباره تمامی این‌ها بدون وجود همین زبانی که ارتباط میان من و شما را میسر می‌کند و همین واژه‌هایی که شما هم اکنون دارید آن‌ها را می‌خوانید بی‌معناست. زبان برای ما حکم ملاط میان آجرهای یک ساختمان را دارد که به هم وصلمان می‌کند. ما به مدد همین زبان است که با یکدیگر ارتباط برقرار می‌کنیم. ما با هم حرف میزنیم. گفت‌وگوهای میان ما اما همیشه بی‌درسر و بی‌مشکل نیستند. گاهی پای سوءنیتی در میان است و گاهی نیست...

لینک مستقیم به مطلب

کتاب «اخلاق حرفه‌ای در تمدن ایران و اسلام» روز سه‌شنبه(14 مهر ماه) با حضور برخي از نويسندگان و صاحب‌نظران حوزه فلسفه در خبرگزاري مهر نقد و بررسي مي‌شود.

در اين نشست دکتر سروش دباغ، عضو گروه اخلاق موسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران، دکتر احد فرامرز قراملکی، گردآورنده و ويراستار كتاب و رييس گروه اخلاق حرفه‌ای دانشگاه تهران و حميدرضا نمازی حضور خواهند داشت.

لینک مستقیم به مطلب

کتاب چهارم نوامیس با بررسی پیشنهاد کلینیاس کرتی در کتاب سوم شروع می شود که از بیگانه آتنی و مگیلوس اسپارتی می خواهد برای وضع قوانین شهری نوبیناد به او کمک کنند. آتنی در ابتدا دو مقوله را مطرح می کند؛ الف- وضعیت جغرافیایی، ب- ترکیب جمعیتی. اطلاعات کلینیاس در مورد وضعیت جغرافیایی این شهر...

لینک مستقیم به مطلب

مؤسسه فرهنگي شهر كتاب مركزي، در نشست اين هفته خود به نقد و بررسي كتاب«مکاتب زبان‌شناسی نوین در غرب» نوشته «پیتر سورن» با ترجمه‌ دکتر علی‌محمد حق‌شناس مي‌پردازد.

کتاب «مکاتب زبان‌شناسی نوین در غرب» نوشته «پیتر سورن» با ترجمه‌ دکتر علی‌محمد حق‌شناس و به همت انتشارات سمت به تازگي منتشر شده است.

لینک مستقیم به مطلب

انجمن حكمت و فلسفه‌ در نشست اين هفته خود به نقد و بررسي كتاب «فلسفه در آلمان» نوشته كريم مجتهدي مي پردازد. سخنران اين جلسه مؤلف اثر است.

لینک مستقیم به مطلب

درباره‌ی هنر شعر ارسطو با برگردان سهیل محسن افنان کتابی است که در سال 1947 یعنی حدود شصت سال پیش در انگلستان به صورت دو زبانه(یوناني ـ فارسي) به چاپ رسيد اما اين كتاب در ايران ناياب بود تا اين كه توسط انتشارات حكمت در سال 1388 به صورت يكزبانه و با حذف زبان مبدء يعني يوناني تجديد چاپ شد. ارزش اين ترجمه هم از اين لحاظ است كه از زبان اصلي يوناني ترجمه شده و هم اين كه توسط زبان‌شناسي خبره چون سهيل افنان انجام شده است.

لینک مستقیم به مطلب

نخستين نكته‌اي كه براي دريافت رويكرد كلي ِموجود در اين مجموعه‌ي‌ تاريخ فلسفه اسلامي بايد همواره در نظر داشت، نگاه كلي‌اي است كه از انديشه‌هاي هانري كربن و به تبع او دكتر سيد حسين نصر سرچشمه مي‌گيرد و توسط اليور ليمن نيز تا حدودي پذيرفته شده است. در اين نگاه خاص فلسفه اسلامي را نخست بايد بر اساس آموزه‌هاي وحياني و عقلانيتي فهميد كه ريشه‌هاي خود را در وحي مي‌جويد. اين عقلانيت در طول تاريخ در زمينه و بستري رشد كرده كه يكسره متفاوت از زمينه‌هاي انديشه‌ي غربي است و به همين خاطر به هيچ وجه نمي‌توان سير تطور و جريان تاريخي آن را نيز بر اساس معيارها و مباني فلسفي غربي فهميد. به همين خاطر پسوند اسلامي براي اين فلسفه نه تنها امري منفي در نظر گرفته نمي‌شود بلكه تا حد زيادي نشان‌دهنده‌ي همين مبناي متفاوتي است كه در كل فلسفه‌ي اسلامي جاري است و بدون فهم آن نمي‌توان راهي به درون آن گشود

لینک مستقیم به مطلب

نگاهي به كتاب «جنگ بي‌پايان و هشت‌ مقاله ديگر»

«جنگ بي‌پايان و هشت‌ مقاله ديگر» نخستين جلد از مجموعه نگاه نوست كه از سوي نشر نگاره آفتاب منتشر شده است. كتابي كوچك در 114 صفحه كه البته مطالب آن همگي مقاله نيستند و داستان و گفت‌وگو هم در ميان‌شان هست. مطالبي كه ارتباط موضوعي چنداني با هم ندارند و تنها نام مترجم است كه آن‌ها را به هم پيوند مي‌دهد و محل انتشار اوليه آن‌ها كه مجله نگاه نوست.

لینک مستقیم به مطلب

درباره کتاب زیبایی و فلسفه در گفت‌وگو: افلاطون

سخن گفتن در باب «هنر» و «زیبا» و پرسش «از» و «درباره» آن‌ها متعلق به روزگار کنونی تاریخ بشریت نیست و سابقه آن به گذشته‌هایی بس دور باز می‌گردد. اما دانش زیباشناسی و فلسفه هنر بی‌شک از قرن هجدهم میلادی سامان یافته است و بر آمده از رویکرد جدید به علم و حقیقت در عصر جدید است.

لینک مستقیم به مطلب